شکست فشارهای واشنگتن برای بستن مرزهای زمینی ایران
بیست و یکم: دولت ترامپ بعد از ناکامی در پیشبرد گزینه نظامی مقابل ایران، کوشیده است با فشار بر ترکیه، عراق و پاکستان، مرزهای زمینی ایران را نیز مسدود کند؛ تلاشی که با مقاومت همسایگان تهران روبرو شده است.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی نوشت دولت دونالد ترامپ بعد از اعمال محاصره دریایی ضد ایران و محدود کردن تجارت دریایی این کشور، حال در تلاش است با فشار بر کشورهای همسایه، مسیرهای زمینی تجارت ایران را هم مسدود کند اما ترکیه، عراق و پاکستان که از دستاوردهای اقتصادی و امنیتی چنین اقدامی نگران هستند، تمایل چندانی به همراهی با واشنگتن ندارند.
بر اساس این گزارش، سه مقام عراقی و یک مقام آمریکایی که به سبب حساسیت مبحث نخواسته اند نامشان فاش شود، این مورد را تأیید کرده اند که مقام های آمریکایی طی هفته های قبل کوشیده اند از راههای دیپلماتیک، کشورهای همسایه ایران را به بستن گذرگاههای مرزی وادار کنند، اما این تلاش ها تا حالا به نتیجه نرسیده است.
ارتش آمریکا روز شنبه از تشکیل نیروی ویژه ای با عنوان «گروه ضربت دروازه آهنین» خبر داد؛ مأموریتی که ادعا می شود هدف آن پیشگیری از انتقال سیستم های تسلیحاتی پیشرفته، فناوری های دومنظوره، مواد مشمول تحریم و منابع مالی غیرقانونی از راه مرزهای زمینی ایران و دریای خزر است.
با این حال، هنوز معلوم نیست این گروه ضربت در عمل چه طور فعالیت خواهد نمود.
به نوشته نیویورک تایمز، استفاده از فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا برای پیشبرد یک کارزار اقتصادی و امنیتی، اقدامی غیرمعمول بشمار می رود. برخی مقام های سابق نظامی و مفسرین اعتقاد دارند واشنگتن در نظر دارد از ظرفیتهای اطلاعاتی و منابع سنتکام که در جریان جنگ ضد ایران بر این کشور متمرکز شده بود، برای پیشبرد این مأموریت استفاده کند؛ مأموریتی که می تواند هماهنگی میان دیپلمات ها، نهادهای مبارزه با پولشویی و سازمان های اطلاعاتی را هم در بر بگیرد.
یک مقام نظامی آمریکا گفته است این گروه ضربت حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی دارد و در ایالت فلوریدا مستقر شده است.
به ادعای او، این نیرو قرار نیست عملیات نظامی انجام دهد، بلکه امکان دارد کشورهای همسایه را به استفاده از نیروهای نظامی خود برای مواجهه با تجارت غیرقانونی و کالاهای مشمول تحریم تشویق کند.
«دانا استرول»، مقام ارشد سابق امور خاورمیانه در وزارت دفاع آمریکا در دولت جو بایدن، این اقدام را راهبردی جهت استفاده از تمام ابزارهای موجود جهت افزایش فشار بر ایران توصیف کرده و گفته است واشنگتن در تلاش است تمام مسیرهایی را که ایران برای دور زدن تحریمها و کاهش آثار محاصره دریایی استفاده می نماید، مسدود کند.
نیویورک تایمز می نویسد عراق در بین کشورهای همسایه ایران، خصوصاً در موقعیت دشواری قرار دارد. مقام های این کشور نگرانند که مسدود کردن مسیرهای زمینی با ایران در امتداد مرز ۹۹۴ مایلی با ایران، باعث ناآرامی در منطقه مرزی شود چونکه بغداد کنترل کاملی بر این مرزهای ناهموار ندارد.
واشنگتن که برای نابود کردن اقتصاد ایران دست و پا می زند، مدعی است ایران از مرزهای عراق برای انتقال سلاح و منابع مالی به گروه های مقاومت منطقه استفاده می نماید. با این وجود، مقام های آمریکایی اذعان کرده اند که کشورهای همسایه از دستاوردهای داخلی بستن مسیرهایی که جهت زندگی مردم و فعالیت کسب وکارها در دو سوی مرز اهمیت دارند، نگران هستند.
یک مقام آمریکایی گفته است این کشورها بیم دارند که مسدود کردن چنین مسیرهایی به «ناآرامی داخلی» منجر شود.
تلاش برای محاصره زمینی بعد از ناکامی گزینه نظامی
به نوشته این روزنامه، فشارهای واشنگتن در شرایطی صورت می گیرد که متحدان منطقه ای آمریکا قبل تر هم از شروع جنگ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی ضد ایران در ماه فوریه ناراضی بودند؛ جنگی که با وجود هشدارهای این کشورها شروع شد و هزینه های اقتصادی و خسارات فیزیکی قابل توجهی برای منطقه به همراه داشت.
نیویورک تایمز در ادامه می نویسد برای ترامپ، تشدید محاصره اقتصادی ایران امکان دارد در شرایط کنونی، در مقایسه با گزینه های دیگر، راهی مناسب تر برای پایان دادن به جنگ باشد. رسیدن به توافقی در زمینه برنامه هسته ای ایران همچنان دور از دسترس بنظر می رسد و تنگه هرمز، که قبل از جنگ آمریکا ضد ایران، مسیر امن و حیاتی انتقال نفت و گاز بود، حال به گذرگاهی خطرناک تبدیل گشته که نیروهای دریایی ایران و آمریکا بر سر آن با یکدیگر درگیرند.
بر اساس این گزارش، بعد از ماهها بن بست در جنگ، بنظر می رسید دولت ترامپ پس از انتخابات میان دوره ای آمریکا حملات خود ضد ایران را از سر بگیرد؛ اما پیروزی گسترده دموکرات ها در این انتخابات، روند تحولات را عوض کرد. برخی مقام های دولت آمریکا، همچون جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، شکست انتخاباتی جمهوری خواهان را با نارضایتی عمومی از جنگ مرتبط دانسته اند.
به گفته مفسرین، واشنگتن امیدوار است فشارهای اقتصادی و تشدید مشکلات داخلی، مقام های ایران را به عقب نشینی وادار کند یا زمینه سقوط حاکمیت ایران را فراهم آورد.
مخالفت همسایگان با درخواست واشنگتن
برخلاف میل واشنگتن، به نوشته نیویورک تایمز، ترکیه، عراق و پاکستان سه کشوری هستند که بالاتر از دیگر همسایگان ایران در کانون تلاشهای آمریکا برای محدود کردن تجارت زمینی تهران قرار گرفته اند؛ با این وجود، ترکیه تا حد زیادی از تغییر سیاستهای مرزی خودداری کرده و عراق هم در تلاش است میان مطالبات واشنگتن و ملاحظات داخلی خود تعادل برقرار کند.
مقام های عراقی هر هفته با دیپلمات های آمریکایی، همچون «توماس باراک»، نماینده منطقه ای واشنگتن، در رابطه با این مورد گفت و گو می کنند. بگفته دو مقام عراقی، آمریکا از بغداد خواسته است تمام گذرگاه های مرزی با ایران به جز دو گذرگاه را ببندد.
عراق تا حالا با این درخواست موافقت نکرده، اما برای نشان دادن حسن نیت خود، بطور موقت یک یا دو گذرگاه را بسته است؛ اقدامی که با اعتراض گسترده افکار عمومی در این کشور روبرو شد. مقام های عراقی در موضع گیری های علنی خود توجیه کرده اند که این تعطیلی ها با هدف پیشرفت سیستم های نظارتی و امنیتی و مواجهه با پول شویی و قاچاق سلاح انجام شده است.
پاکستان هم که ارزش تجارت سالانه رسمی آن با ایران حدود سه میلیارد دلار برآورد می شود، در هفته های اخیر نگاهی مشابه عراق در پیش گرفته و برخی گذرگاه های مرزی را باز و بسته کرده است. مقام های پاکستانی علت این محدودیت ها را مسایل امنیتی یا اجرای رویه های جدید الکترونیکی برای واردات اعلام نموده اند.
در این میان، چین و روسیه همچنان از بازیگران قدرتمند منطقه ای هستند که تمایل به همکاری با ایران دارند. معاون وزیر امور خارجه ایران روز سه شنبه از دیدار خود با سفیر روسیه و گفت و گو در رابطه با مواجهه با اقدامات یک جانبه آمریکا و طرح معروف به «دروازه آهنین» اطلاع داد.
اهرم های اقتصادی ایران در مقابل فشار آمریکا
«الی گرانمایه»، کارشناس مسایل ایران در شورای روابط خارجی اروپا، اعتقاد دارد تهران هم ابزارهای اقتصادی مهمی برای پاسخ به فشارهای واشنگتن در اختیار دارد.
به گفته او، پاکستان به سوخت ایران، خصوصاً گاز مایع، وابستگی دارد و عراق هم بالاتر از یک سوم گاز مصرفی خویش را از ایران تامین می کند؛ گازی که برای تولید برق در این کشور لازم است.
گرانمایه یادآوری کرده است که در گذشته، قطع صادرات گاز ایران به عراق به خاموشی های گسترده و اعتراضات خیابانی در این کشور منجر شده است.
او ضمن اشاره به نتایج انتخابات میان دوره ای آمریکا و دستاوردهای سیاسی جنگ ضد ایران گفت کشورهای منطقه امکان دارد درخواست های واشنگتن برای تشدید فشار بر تهران را نادیده بگیرند.
به گفته این کارشناس، آمریکا در شرایط کنونی متحدی غیرقابل پیش بینی و در بعضی موارد غیرقابل اتکا برای کشورهای منطقه است؛ در حالیکه ایران همچنان همسایه این کشورها باقی خواهد ماند و آنها ناگزیرند برای همیشه با حقیقت همسایگی با ایران کنار بیایند.
منبع: 21th.ir
این مطلب بیست و یکم را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان قرن بیست و یکم در مورد این مطلب