بیست و یکم: معاونت علمی ریاست جمهوری از 868 مورد همکاری مؤثر میان متخصصان ایرانی مقیم خارج با مراکز داخلی در سال 1404 آگاهی داد.
به گزارش بیست و یکم به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در نخستین دهه های قرن بیست و یکم، جهان شاهد دگرگونی های عمیقی در پایه های قدرت، اقتصاد و حکمرانی است. در حالیکه در قرن گذشته منابع طبیعی و قدرت نظامی تعیین کننده جایگاه کشورها بود، امروز علم، فناوری و توانایی تبدیل دانش به ارزش اقتصادی در زمینه بین الملل، مرزهای قدرت ملی را تعریف می کند.در همین راستا، مجموعه اقدامات راهبردی با هدف تقویت جایگاه جمهوری اسلامی ایران در زیست بوم جهانی علم و فناوری طراحی و پیاده سازی شده است که جزئیات آن در محورهای مختلف تعریف شده است.
بر اساس گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴، معاونت علمی با اجرای اقدامات کلیدی در پنج محور گسترش زیرساخت های حقوقی، شبکه سازی نخبگانی، همکاریهای پژوهشی، توسعه صادرات و ابتکارات خاص، موفق به برقراری ۸۶۸ مورد همکاری با متخصصان خارج از کشور، تصویب اساسنامه سازمان توسعه همکاریهای بین المللی و صادرات محصولات های تک به مقاصد راهبردی، زمینه ساز توسعه تعاملات بین المللی علم ی و فناورانه شده است.
توسعه زیرساخت های حقوقی و نهادی همکاریهای بین المللی
ایجاد چارچوب های قانونی، پیش نیاز اساسی برای همکاریهای پایدار می باشد. مهم ترین اقدام در این بخش، تمهید مقدمات لازم جهت تصویب و ابلاغ اساسنامه «سازمان توسعه همکاریهای علمی و فناورانه بین المللی» در دولت چهاردهم است. این اقدام با هدف ایجاد یک نهاد متمرکز و پاسخگو برای راهبری دیپلماسی علمی کشور صورت گرفته و زیربنای حقوقی ضروری جهت انسجام بخشی به این حوزه را فراهم آورده است.
شبکه سازی و سودجستن از ظرفیت متخصصان و نخبگان بین المللی
بهره گیری از سرمایه انسانی به عنوان یک مزیت استراتژیک، از راه پلت فرم های تخصصی دنبال شده است:
پلتفرم کانکت (Connect): فراهم سازی زمینه ۸۶۸ مورد همکاری مؤثر میان متخصصان ایرانی مقیم خارج با مراکز داخلی. از این میان، ۴۳۱ پروژه جایگزین خدمت سربازی، ۶۳ پروژه آموزشی و پژوهشی (پسادکتری و فرصت مطالعاتی)، تأسیس ۲۱۲ شرکت دانش بنیان و برگزاری ۱۶۲ برنامه سخنرانی و کارگاه تخصصی محقق شده است.
پلتفرم آی کانکت (i-Connect): با هدف جذب استعدادهای بین المللی، ۶۶ پرونده همکاری تأیید و ۱۶۵ فقره دفترچه اقامت ویژه برای متخصصان و کارآفرینان غیرایرانی صادر گردیده است تا فعالیت ایشان در اکوسیستم نوآوری کشور تسهیل گردد.
توسعه همکاریهای مشترک پژوهشی و اعزام تیم های فناور
با هدف تجمیع ظرفیتهای علمی، فراخوان های مشترک مطالعه و توسعه با کشورهای چین، ازبکستان و آلمان انجام شد که منجر به دریافت ۲۴۰ طرح تحقیقاتی مشترک گردید. همینطور از اعزام ۴ تیم پژوهشی برجسته به مراکز تحقیقاتی سطح اول جهان همچون «سینکروترون سولیل» فرانسه، «الترا» ایتالیا و «سزامی» اردن حمایت به عمل آمده است.
جهش صادرات دانش بنیان و حضور در بازارهای جهانی
تبدیل موفقیتهای علمی به ارزش اقتصادی از راه ورود به بازارهای جهانی، با ثبت ۳۲۴ مورد حمایت در سال ۱۴۰۳ و ۲۲۷ مورد در ۹ ماهه اول سال ۱۴۰۴ دنبال شده است. اقدامات شاخص این حوزه عبارتند از:
زیرساخت های برون مرزی: تأسیس خانه نوآوری و فناوری ایران در ونزوئلا و شعبه پکن در چین و صدور مجوز به کارگزاران مدیریت صادرات در ترکیه، ارمنستان و حوزه بالکان.
صادرات محصولات پیشرفته: انتقال فناوری «آلوگرفت و زنوگرفت» به ازبکستان، صادرات دستگاههای دیالیز به ونزوئلا، صادر کردن دستگاه شبیه ساز جراحی چشم به چین و روبات جراح سینا به کشور اندونزی.
تسهیل گری و توانمندسازی: ارایه ۵۵۱ حمایت توانمندسازی صادراتی، برگزاری کمپ های بین المللی سازی در ۱۰ استان و راه اندازی پلت فرم منسجم (مشابه لینکدین) برای همانندگزینی و تشکیل کنسرسیوم های صادراتی با پشتیبانی ۳۴ کارگزار حرفه ای.
ابتکارات خاص و دیپلماسی علمی در پیمان های راهبردی
این محور بر سودجستن از فرصتهای دیپلماتیک تمرکز دارد که شامل موارد زیر است:
کمیسیون های مشترک: مشارکت فعال در کارگروه های علم و فناوری با کشورهایی نظیر روسیه، ترکیه، عراق، مالزی، آذربایجان و ونزوئلا.
پیمان های بین المللی: ارتقاء جایگاه ایران در گروه «بریکس»، همکاری با یونیسف و تعامل مستمر با سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) و آنکتاد (UNCTAD) جهت حقیقی سازی شاخص جهانی نوآوری ایران.
نخبگان همسایه: برگزاری اولین همایش نخبگان علمی و فرهنگی افغانستانی در بهمن ۱۴۰۳ با حضور ۱۳۰ نفر از سرآمدان مقیم ایران جهت ایجاد بستر تعاملات دانش محور.
این اقدامات جامع، گواهی بر رویکرد هوشمندانه دولت چهاردهم در استفاده از ابزار علم و فناوری برای تقویت اقتدار ملی و توسعه پایدار در تراز جهانی است.
خلاصه اینکه در حالی که در قرن گذشته منابع طبیعی و قدرت نظامی تعیین کننده جایگاه کشورها بود، امروز علم، فناوری و توانایی تبدیل دانش به ارزش اقتصادی در حوزه بین الملل، مرزهای قدرت ملی را تعریف می کند. در این راستا، مجموعه اقدامات راهبردی با هدف تقویت جایگاه جمهوری اسلامی ایران در زیست بوم جهانی علم و فناوری طراحی و پیاده سازی شده است که جزییات آن در محورهای مختلف تعریف شده است. طبق گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴، معاونت علمی با اجرای اقدامات کلیدی در پنج محور گسترش زیرساخت های حقوقی، شبکه سازی نخبگانی، همکاریهای پژوهشی، توسعه صادرات و ابتکارات خاص، موفق به برقراری ۸۶۸ مورد همکاری با متخصصان خارج از کشور، تصویب اساسنامه سازمان توسعه همکاریهای بین المللی و صادرات محصولات های تک به مقاصد راهبردی، زمینه ساز توسعه تعاملات بین المللی علم ی و فناورانه شده است. با هدف تجمیع ظرفیت های علمی، فراخوان های مشترک مطالعه و توسعه با کشورهای چین، ازبکستان و آلمان انجام شد که منجر به دریافت ۲۴۰ طرح تحقیقاتی مشترک گردید. همین طور از اعزام ۴ تیم پژوهشی برجسته به مراکز تحقیقاتی سطح اول جهان همچون سینکروترون سولیل فرانسه، الترا ایتالیا و سزامی اردن حمایت به عمل آمده است. جهش صادرات دانش بنیان و حضور در بازارهای جهانیتبدیل موفقیت های علمی به ارزش اقتصادی از راه ورود به بازارهای جهانی، با ثبت ۳۲۴ مورد حمایت در سال ۱۴۰۳ و ۲۲۷ مورد در ۹ ماهه اول سال ۱۴۰۴ دنبال شده است.