در گفت وگو با بیست و یكم مطرح شد

مسؤولان اطلاعات فنی بیشتری از خیام منتشر کنند

مسؤولان اطلاعات فنی بیشتری از خیام منتشر کنند

به گزارش بیست و یکم، تابحال محققان حوزه ژئوماتیک کشور با استفاده از تصاویر ماهواره ای و سنجش از دور علاوه بر عرضه خدمات، موفقیت هایی در حوزه کشف معادن داشته اند و با پرتاب ماهواره ˮخیامˮ این انتظار را از مسؤولان دارند که اطلاعات بیشتری از این ماهواره عرضه دهند؛ چون که آنها معتقدند این اطلاعات به آنها کمک می نماید که بدانند با ˮخیامˮ تا چه اندازه به عمق تصاویر فضایی دست می یابند.


شهاب پورصالح، مدیر عامل یکی از شرکتهای دانش بنیان فعال در حوزه ژئوماتیک در گفتگو با ایسنا، ضمن اشاره به پرتاب ماهواره مشترک ایران و روسیه با اشاره به اینکه تابحال جزئیات بیشتری از این ماهواره منتشر نشده است، اظهار داشت: با عنایت به وجود تحریم ها، پرتاب مشترک این ماهواره و خدماتی که می تواند این ماهواره ایجاد نماید، بهترین و هوشمندانه ترین اقدام بوده است.
وی ماهواره "خیام" را با در نظر گرفتن تکنولوژی حال حاضر، از نوع ماهواره سنجش از دور با توان تفکیک مکانی متوسط دانست و خاطرنشان کرد: تنها اطلاعاتی که از این ماهواره در دست داریم، اینست که این ماهواره دارای ۳ دوربین است. در حوزه سنجش از دور دو زمینه "توان تفکیک مکانی" و "توان تفکیک طیفی" مهم هستند؛ چون که این دو توانایی ما را در شناسایی حوزه های معدنی، گیاهی و غیره یاری می کند.
پورصالح افزود: هر نوع کانی و هر عنصری بر روی زمین همانند اثر انگشت انسان دارای طیف یگانه است که با استفاده از رفتار طیفی خاص آنها می توانیم ردپای عناصر معدنی را بیابیم.
مدیر عامل این شرکت دانش بنیان تصریح کرد: ما بر طبق این خصوصیت توانستیم در سال ۸۶ بزرگترین معدن بوکسیت کشور که سنگ مادر آلومینیوم است را در اطراف شاهکوه برای بخش صنعتی کشف نماییم.
وی با تکیه بر این که کشف این معدن تنها با استفاده از تصاویر ماهواره ای بوده است، اظهار نمود: استفاده از تصاویر ماهواره ای در ۱۰ سال گذشته روند پر شتابی گرفته است و امیدواریم مسؤولان در مورد ماهواره "خیام" به سرعت شفاف سازی کنند؛ چون که تابحال به جز اطلاعات تله متری که به دست ما رسیده است، اطلاعات دیگری از این ماهواره به دست ما نرسیده است.
پورصالح خاطرنشان کرد: نخستین موردی که از این ماهواره دریافتیم، قدرت تفکیک مکانی یک متر در باند پانکروماتیک است، ولی اطلاعاتی از توان تفکیک طیفی این ماهواره را در اختیار نداریم و باید منتظر باشیم که ببینیم "خیام" در مادون قرمز میانی یا حرارتی بازه ای دارد و این که آیا می توانیم شاهد چند بازه طیفی در سنجنده های این ماهواره باشیم ؟
قدرت تفکیک یک متر ماهواره خیام
این محقق حوزه ژئوماتیک در پاسخ به این سؤال که قدرت تفکیک مکانی یک متر قدرت مناسبی برای خدمات ژئوماتیک و اکتشافی به حساب می آید یا خیر، اظهار داشت: در ۱۴ سال قبل ماهواره های IRS هند چنین تفکیک مکانی را عرضه داد، ولی هم اکنون ماهواره های شناسایی با مالکیت امریکایی، بازه های طیفی و توان تفکیکی مکانی دقیق تری عرضه می دهند و ماهواره آیکونوس (Ikonos) با توان تفکیک مکانی حدود ۹۰ سانتی متر، در زمان خود جایگاه خاصی را داشت که با در نظر گرفتن سرعت پیشرفت تکنولوژی، امروزه جایگاه خویش را از دست داده است.
وی تصریح کرد: ماهواره هایی که الان ما از آنها استفاده می نماییم مانند ماهواره Geoeye، دارای توان تفکیک مکانی بالا هستند که به صورت تجاری و بر مبنای مصوبه کنگره امریکا، تصاویر این ماهواره با تفکیک مکانی ۵۰ سانتی متر به فروش می رسد، درحالی که این ماهواره دارای باند پانکروماتیک ۴۱ سانتی متراست.
پورصالح ماهواره دیگر را "ورلد ویو ۳" عنوان نمود که در ۱۳ اگوست سال ۲۰۱۴ پرتاب شده است و خاطرنشان کرد: این ماهواره تا سال ۲۰۲۸ عملیاتی و دارای توان تفکیک مکانی ۳۴ سانتی متر است.
این محقق تصریح کرد: آنچه که "خیام" را برای ما مهم می کند، نسبت سیگنال به نویز است. متاسفانه در ماهواره های روسی و چینی، این نسبت بسیار پایین است به این معنا که از تعدادی سیگنال، نویز دریافت می نماییم و ما باید بدانیم نسبت سیگنال به نویز ماهواره "خیام" به چه میزان است.
وی با اشاره به اینکه نسبت بهینه سیگنال به نویز متفاوت می باشد، توضیح داد: هر ماهواره ای با عنایت به مداری که قرار می گیرد، نسبت سیگنال به نویز خاص خویش را دارد، ولی هر چقدر نسبت سیگنال به نویز پایین باشد، تصاویر دارای کیفیت بالاتری چه در بازه طیفی و چه در بازه مکانی هستند.
پورصالح نمونه آنرا ماهواره استر ( ASTER) دانست و اظهار داشت: این ماهواره در مدار SWIR با نویزهای زیادی مواجه می باشد، از رو تصاویر این ماهواره کارایی خویش را از دست داده است به این علت که با هر سیگنالی، نویزی ارسال می کند.
وی چگونگی طیف ها، نحوه تفکیک آنها و وجود باندهای حرارتی را از دیگر سؤالات مطرح در رابطه با ماهواره "خیام" عنوان نمود و اظهار داشت: تفکیک خیلی از کانی ها مثلاً کانی های آهن، سیلیس و آلتراسیون های رسی که سبب شناسایی معادن با ارزش می شوند، با کمک توان طیفی سنجنده ها است.
پورصالح با طرح این سؤالات که ماهواره "خیام" چند بیتی است و تغییرات بازه دینامیکی "خیام" چقدر است، اضافه کرد: این اطلاعات به ما کمک می نماید که بدانیم با داده های ماهواره "خیام"، تا چه اندازه به عمق تصاویر دسترسی داریم.
چالش های شرکت ها برای دسترسی به تصاویر ماهواره ای
مدیر عامل این شرکت دانش بنیان ضمن اشاره به نحوه دسترسی شرکتهای فعال در این عرصه به تصاویر ماهواره ای، تصریح کرد: در صورتیکه به سرعت تصاویر ماهواره "خیام" در اختیار بخش های خصوصی گذاشته شود، دسترسی ما به این تصاویر با سهولت بیشتری همراه خواهد شد.
وی افزود: متاسفانه از آنجاییکه دسترسی به سایر سنجنده های سنجش از دور موجود در جهان، های تک به حساب می آید و طبق مصوبه امریکا که در سال ۹۰ به امضا رسید، حتی اجازه مراوده اشخاص امریکایی با اشخاص حقیقی ایرانی را هم نمی دهد، بر این اساس دسترسی به این گونه تصاویر دارای هزینه مضاعفی می شود و به دشواری در ایران دریافت خواهد شد. امید هست بخش خصوصی و علاقه مندان بتوانند از سنجنده های بومی تصاویری باکیفیت و حداقل هزینه را دریافت نمایند.
مالکیت و سازنده ماهواره
این محقق حوزه ژئوماتیک ضمن اشاره به برخی انتشار اخبار در ارتباط با ماهواره "خیام" در کشور، افزود: مبحث مالکیت و سازنده ماهواره دو مقوله متفاوت می باشد که در مورد انتشار اخبار در ارتباط با "خیام" به آن حتی با غرض پرداخته شد. به طور مثال هم اکنون امریکا قوی ترین ماهواره ها را در اختیار دارد، اما بسیاری از آنها ساخت خود امریکا نیست و شرکتهای خصوصی در کشورهای دیگر ساخت آنها را انجام می دهند.
پورصالح تصریح کرد: مورد دیگر در این حوزه شرکت "دیجیتال گلوب" در آمریکا و بخش خصوصی است و ماهواره World view ۳ با ۲۹ باند طیفی را که دارای انقلاب بزرگی در سنجش از دور بوده است را به فضا پرتاب کرد. تمامی طراحی لنز آن توسط شرکت کداک ژاپن انجام شد.
به نقل از ایشان، یک بخش خصوصی امریکا تجهیزات شرکت کداک ژاپن را در سال ۲۰۰۴ خریداری کرد. کداک شرکت بزرگی در حوزه طراحی و ساخت لنزهای دوربین بود که بعدها این شرکت توانست وارد ساخت سنجنده های ماهواره شود.
پورصالح تصریح کرد: زمانی که از ماهواره های سنجش از دور صحبت می شود، مهم ترین بخش آن سنجده ها و نوع طراحی لنزهای آن است.
وی افزود: برای ماهواره "خیام" هزینه زیادی نشده و ایران می تواند چندین ماهواره در کلاس ماهواره های ۴۰ میلیون دلاری را پرتاب کند. بر این اساس است که پرتاب ماهواره "خیام" می تواند نوید بخشی برای ما باشد تا بتوانیم این مسیر را ادامه دهیم.
رقابتی شدن بازار داده های ماهواره ای در ایران
مدیر عامل این شرکت دانش بنیان، اظهار داشت: اگر بخواهیم داده های ماهواره ای را رقابتی نماییم، نیاز داریم تا برای فعالان این عرصه تسهیلاتی در نظر گرفته شود تا شرکتهای نوپا هم بتوانند از این خدمات بهره مند شوند.
پورصالح تصریح کرد: در صورتیکه تصاویر این ماهواره باکیفیت بالا باشد، مسلما مشتریان خارجی هم خواهد داشت. کسی هیچگاه تصور نمی کرد که تصاویر ماهواره های هند به اندازه ای مطلوب باشد که سایر کشورها از تصاویر آن بهره برداری کنند.
وی افزود: ما از مسؤولین انتظار داریم تا در قیمت گذاری بتوانند قیمت منصفانه را برای علاقه مندان، دانشجویان و بخش خصوصی تعیین کنند تا این داده ها بتواند با کمترین قیمت در دسترس قرارگیرد.
پورصالح خاطرنشان کرد: در این حوزه ابتدا باید نوع و نگاه استراتژی ما در این صنعت تعریف شود و سپس بر مبنای استراتژی مان دستگاههای متولی در این صنعت مشخص شوند تا بدون موازی کاری بتوانیم کارهای هدفمند انجام دهیم تا بودجه های تحقیقاتی هم در جای درست خود مصرف شوند.
این محقق حوزه ژئوماتیک تصریح کرد: همینطور پیشنهاد می شود مسؤولان مبادرت به توسعه سنجنده هایی کنند که بتوانند تصاویر فراطیفی را با عنایت به کاربرد گسترده آنها دریافت کنند. این دقیقاً چیزی است که الان در بازار جهانی احساس نیاز می شود و تمام شرکت ها به سمت این گونه سنجنده ها حرکت کرده اند. البته امید است که بخش دولتی هم بتواند از توان و دانش متخصصان داخلی و بخش خصوصی هم استفاده نماید و به معنای حقیقی کلمه در عمل بتواند بخش خصوصی را هم در این بخش فعال کند.




منبع:

1401/06/05
09:19:33
0.0 / 5
266
تگهای مسؤولان اطلاعات فنی بیشتری از خیام منتشر کنند: تحقیقات , تكنولوژی , خدمات , دانش بنیان
این مطلب بیست و یکم را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۱ بعلاوه ۵
بیست و یکم